Η Βίτσα, χωριό του Κεντρικού Ζαγορίου

Xαρακτηρισμένος παραδοσιακός οικισμός, με ιδιαίτερο ιστορικό, αρχιτεκτονικό και οικολογικό ενδιαφέρον, είναι ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά χωριά του Ζα­γορίου, περιοχή μοναδική στην Ελλάδα αλλά και την Ευρώπη για την ιστορία, τον πολιτισμό και τη φύση της. Βρίσκεται σε απόσταση 37 χιλιομέτρων από την πόλη των Ιωαννίνων, πάνω στον οδικό άξονα του Κεντρικού Ζαγορίου, στα όρια του Εθνικού Δρυμού Βίκου-Αώου και στην αρχή της περίφημης χαράδρας του Βίκου.

Κτισμένη αμφιθεατρικά σε περιοχή απαράμιλλου φυσικού κάλλους, εντυπωσιάζει και προκαλεί τον ανυποψίαστο επισκέπτη να περιδιαβεί τα καλντερίμια του χωριού και να αφουγκραστεί τα μυστικά του…

Η Βίτσα είναι ορεινός οικισμός του νομού Ιωαννίνων. Βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νομού, στο Κεντρικό Ζαγόρι, στην είσοδο του φαραγγιού του Βίκου, στις νοτιοανατολικές πλαγιές της κορυφής Στούρος., 37 χλμ. ΒΑ της πόλης των Ιωαννίνων. Υπάγεται διοικητικά στο οικιστικό συγκρότημα του Ζαγορίου.

 

Πρόκειται για ένα οικιστικό σύνολο που διακρίνεται για την ενότητα των λιθόκτιστων οικιών, εκκλησιών, δρόμων και πλατειών του, που το καθιστούν ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά χωριά των Ζαγοριών. Αποτελείται από δύο χωρικές ενότητες (μαχαλάδες), την Άνω Βίτσα και την Κάτω Βίτσα. Οι κύριες οικονομικές δραστηριότητες των κατοίκων στρέφονται γύρω από την κτηνοτροφία και τον αγροτικότουρισμό. Σημαντικά προϊστορικά ευρήματα έχουν ανασκαφεί στο βορειοδυτικό τμήμα του οικισμού.

Διατήρηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ναοί Αγίου Νικολάου, Κοιμήσεως Θεοτόκου και Ταξιαρχών, το γεφύρι του Μίσσιου πάνω από τον ποταμό Βοϊδομάτη. Το χωριό έχει ιδιαιτέρως έντονη δραστηριότητα εκδηλώσεων. Ανάμεσα στους τοπικούς φορείς διακρίνονται:

  • O Πολιτιστικός Σύλλογος Βίτσας και
  • Η Αδελφότητα Βίτσας

Ο πλούτος της τοπικής παράδοσης εκφράζεται μέσα από εκδηλώσεις για τον εορτασμό της Κοίμησης της Θεοτόκου 15 Αυγούστου, των Απόκρεων με τις γνωστές τζαμάλες και επίσης με εορτασμούς του τρόπου ζωής των κατοίκων όπως την παραγωγή τσίπουρου στις αρχές του Νοεμβρίου.